Podręcznik szkolny – czego się od niego wymaga?

Na pierwszy rzut oka ogólna, a zarazem szczegółowa definicja podręczników w kontekście teorii książki nie będzie taka prosta. Podręczniki definiuje się jako pomoce dydaktyczne, za które, zgodnie ze współczesną wiedzą o podręcznikach, uważa się przekazy ustrukturyzowane w kilku językach i zawarte w różnych typach mediów. Muszą one spełniać wiele funkcji. Dopiero wtedy można mówić o podręczniku.

Jaki jest ogólny cel podręcznika?

Podręcznik szkolny może być publikacją celowo serwowaną, aby osiągnąć określony cel pedagogiczny oraz dodatkowo edukacyjny. W rzeczywistości, przed latami 70-tymi, podręcznik był książką uczniów. Dzisiaj podręcznik jest jedynie (wciąż niezwykle podstawową) publikacją w szkole. Można powiedzieć, że każdy podręcznik może być całkiem niezłą książką, ale nie zakładajmy, że prawie każda książka jest jakimkolwiek podręcznikiem. Atutowym celem zrealizowanego podręcznika powinna być jego maksymalna zwięzłość i struktura, ażeby zapewnić prosty wstęp do skrótów i zawartości programowych.

Jakie są wymagania wobec podręcznika szkolnego?

Podręcznik ma być informacją dla wszystkich uczniów o świecie. W związku z tym, doskonała publikacja powinna zapewniać otwarte wykorzystanie faktów przyrodniczych, społecznych, a także etnicznych, reklamować badania i studia, a także edukować. W uświęconym tradycją podejściu można przyjąć, że podręczniki szkolne to publikacje zbudowane w celu spełnienia celowej funkcji instruktażowej, a także światopoglądowej. Powinny być one postrzegane jako materiały selekcjonujące określone w poszczególnych, właściwych warunków normatywnych i prezentujące informacje w odniesieniu do przyjętych zasad i celów kształcenia. Musi im towarzyszyć odpowiednia oprawa redakcyjna ułatwiająca uczącym się przyswojenie informacji zawartych w podręczniku.

Ogólna definicja typowa podręcznika

We współczesnej szkole podręcznik może być publikacją celowo służącą do realizacji celów dydaktycznych i dodatkowo wychowawczych określonych w programie nauczania (oraz w podstawie programowej) poprzez przedstawienie danych w sposób obszerny i pogłębiony (w sposób zróżnicowany) przy wykorzystaniu ściśle określonej treści. Zgodnie z tą definicją, podręczniki spełniają kilka ogólnych warunków, aby uzyskać ścisły związek ze wszystkimi obowiązującymi podstawami programowymi, co jest wystarczającym uzasadnieniem dla programu nauczania danego materiału szkolnego.